maandbericht natuurwetenschappen oktober 2019

Beste collega’s

Dit is het laatste maandbericht onder deze vorm, vanaf november 2019 starten wij met een nieuw concept. U zal vanaf dan een maandbericht op uw interesse niveau en maat kunnen ontvangen. Meer nieuws hierover volgt tegen de herfstvakantie.

1 Vakgerichte info

1.1 Pedagogische begeleiders wetenschappen

Natuurwetenschappen voor de eerste graad – aspecten levende natuur: Marijke Covens marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen

Natuurwetenschappen voor de eerste graad – aspecten niet-levende natuur: Stefaan Lamonte  stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen

Natuurwetenschappen: Stefaan Lamonte  stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen

Biologie: Marijke Covens   marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen

Chemie: Stefaan Lamonte stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen

Fysica: Wim Peeters wim.peeters@katholiekonderwijs.vlaanderen  

Wetenschappelijk werk: Stefaan Lamonte stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen

1.2     Begeleiding wetenschappen

Leraren en directeurs kunnen een beroep doen op de vakbegeleiding voor pedagogische en didactische thema’s zoals hulp in verband met de interpretatie en implementatie van leerplannen, leerlijnen, evaluatie, onderzoekscompetentie, informatie over de nodige didactische infrastructuur, ondersteuning van beginnende leraren, … voor het onderwijs in de biologie, chemie, fysica, natuurwetenschappen en wetenschappelijk werk.

1.3     Vademecum - vakdocumenten - maandberichten

Voor elk wetenschappelijk vak vind je de gepaste en vakgebonden informatie in drie verschillende documenten:

  • Vakdocumenten: zijn verschillende documenten die specifiek voor het vak zijn opgesteld.
  • Vademecum: bevat informatie, richtlijnen en accenten voor het lopende schooljaar
  • Maandberichten: bevatten informatie voor aso, tso en bso studierichtingen.

Je kan ze hier downloaden.

1.4  Oproep

De maandberichten zijn een manier om pedagogische en didactische tips uit te wisselen, om informatie te bezorgen over nascholingen, wetenschappelijke literatuur en wetenschappelijke weetjes aan te brengen, … Met andere woorden een maandbericht bevat informatie die een hulp kan zijn bij het lesgeven en klashouden.

Wie leuke ideeën en/of interessante tips heeft, kan ze altijd doorspelen. Bij toeval of na lang zoeken vinden we vaak een goed, tot zeer goed fragment/animatie… over thema’s uit de biologie, chemie of fysica. Wie een geschikt fragment vindt, mag de link doorsturen. Vermeld onderwerp en jaar waarin je het gebruikt, dan nemen we dit op in het volgende maandbericht. Ook toets- en of examenvragen mogen steeds doorgestuurd worden.

2 Aankondigingen

2.1     Vormingsaanbod regio Mechelen-Brussel

2.1.1 Nascholingsaanbod

In de maandberichten natuurwetenschappen wordt regelmatig verwezen naar het aanbod van de nascholingen. Je kan deze steeds raadplegen via nascholing.be > Aanbod > regio Mechelen-Brussel > secundair onderwijs. In de maandberichten wordt het aanbod voor NW steeds toegelicht.

2.1.2 Aanvangsbegeleiding door de pedagogische begeleiding regio Mechelen-Brussel

Als nieuwe leraar kan je voorondersteuning terecht bij je vakbegeleider. Jouw school heeft de mogelijkheid om je hiervoor in te schrijven. Eens ingeschreven zal ik met jou contact opnemen om een afspraak te maken voor een persoonlijk coachingsgesprek in jouw school. Verdere info vind je ook bij je directie/mentor of via deze rechtstreekse link.

2.1.3 Taal en biologie

Op woensdag 16 oktober 2019 van 14.00 tot 17.00. Link

2.1.4 Werkwinkels rond evalueren van vaardigheden, goede onderzoeksvraag en hypothese stellen, STEM beroepen voor de eerste graad

Op woensdag 13 november 2019 van 13.30 tot 17.00 in Leuven. De drie werkwinkels worden gelijktijdig gegeven en 3 maal herhaald. Link

Tijdens deze werkwinkel kan u ook het materiaal inkijken van de andere workshops die tijdens de inspiratie dag van 22 mei gegeven zijn.

2.1.5 Lerende netwerkgroep Natuurwetenschappen 1° graad A-stroom

Op woensdag 15 januari 2020 van 14.00 tot 16.00.  Link 

2.1.6 Lerende netwerkgroep Natuur en ruimte 1° graad B-stroom

Op woensdag 15 januari 2020 van 14.00 tot 16.00. Link 

2.1.7 Leerplanvoorstelling van het leerplan wetenschappen in de basisoptie moderne talen - wetenschappen in de A- stroom van de eerste graad

Op woensdag 4 maart 2020 van 14.00 tot 16.00 in Mechelen.  Link 

2.1.8 Voorstelling en toelichting bij de basisoptie wetenschappen en sport voor wetenschapsleerkrachten en leerkrachten lichamelijke opvoeding uit de eerste graad van het secundair onderwijs

Op woensdag 4 maart 2020 van 14.00 tot 16.00 in Mechelen.  Link  

Deze sessie wordt verdeeld in 3 groepen:  een deel voor leraars die het deel  LO zullen geven, een deel specifiek voor LO leraars die ook het deel natuurwetenschappen zullen opnemen en een deel voor de leraars die enkel natuurwetenschappen geven. De samenwerking tussen de disciplines komt hier ook aan bod. Spreek met de collega LO af om samen te komen.

2.2     Extern aanbod

2.2.1    Nascholingen CNO (Antwerpen)

Voor meer informatie kan je terecht op de website.

2.2.2    Nascholingen Pedic (Gent) en UGent

Voor meer informatie kan je terecht op de website van Pedic en via UGent

2.2.3    Nascholingen KHLim (Hasselt)

Voor meer informatie kan je terecht op de website.

2.2.4    Nascholingen KUL

Voor meer informatie kan je terecht op de website.

2.2.5    Nascholingen VUB

Voor meer informatie kan je terecht op de website.

2.3     Varia

2.3.1 Gebruik van chemicaliën op school

Door een aanpassing van de wetgeving is er nogal wat onduidelijkheid ontstaan over het omgaan met chemicaliën op school voor demonstratie- en leerlingenproeven in de lessen wetenschappen/STEM. De Koninklijke Vlaamse Chemische Vereniging (KVCV) nam daarom het initiatief om de zogenaamde COS-brochure (Chemicaliën op school) te herwerken. Die brochure moet een houvast bieden voor leraren om de risico’s in te schatten bij experimenten in de klaspraktijk.

In de loop van de maand november stelt KVCV de vernieuwde brochure voor in Gent en Leuven. We brengen je op de hoogte van plaats en data zodra die bekend zijn.

Tijdens het tweede semester organiseren we nascholingen voor leraren wetenschappen tweede en derde graad rond het werken met de COS-brochure en het opmaken van een risicoanalyse. Voor de eerste graad organiseren we een afzonderlijke nascholing die specifiek focust op de noden binnen STEM en natuurwetenschappen.

Voor de nascholingen volgen nog concrete data en lesplaatsen en de mogelijkheid tot inschrijven.

2.3.2 24° Vlaams congres van leraars wetenschappen  

Ons jaarlijks congres gaat ditmaal door op zaterdag 16 november 2018 aan de KU Leuven, Campus Arenberg III, Celestijnenlaan 200 - Gebouw F, Heverlee. Vanaf 1 september kan je op de congreswebsite het programma raadplegen en vanaf 5 september kan je online inschrijven voor de lezingen of workshops van je keuze. Houd er rekening mee dat het aantal deelnemers per workshop beperkt is; wees er dus tijdig bij!

2.3.3 Playful Science 13

Het eerstvolgende festival Playful Science 13 vindt plaats op zaterdag 5 oktober 2019 (dat is iets vroeger dan gewoonlijk om de Belgische delegatie toe te laten zich voor te bereiden voor het festival in Cascais). Het evenement vindt dit jaar plaats in de Nelson Mandela zaal, gebouw Q van de VUB, Pleinlaan 2, 1050 Brussel, te bereiken via ingang nr 13.
U kan zich nu reeds inschrijven via volgende link
Alle informatie over het festival evenals de link om in te schrijven zijn te vinden op de website.

2.3.4 Dag van de Maakbare Mens  

DNA beheerst het wetenschapsnieuws. Dankzij een nieuwe techniek kunnen we nu met eenvoudig knip- en plakwerk genen veranderen. Bij zwangere vrouwen wordt sinds een paar jaar standaard en met terugbetaling getest of hun kind het syndroom van Down heeft. Bedrijven verleiden ons met DNA-testen en de belofte je te vertellen hoeveel procent Viking-bloed er door je aderen stroomt. De Vlaamse overheid lanceert een DNA-databank zodat mensen onbekende familieleden kunnen opsporen.

Wat moeten we hier allemaal van denken? Winnen we hiermee de strijd tegen genetische ziekten? Of zullen we ons net meer zorgen maken over onze gezondheid? En zal de drang naar perfectie ons verlammen?

Kom op de Dag van De Maakbare Mens, zaterdag 12 oktober 2019, te weten hoe nieuwe genetische technologieën onze gezondheid en ons leven beïnvloeden. Experts geven je graag hun mening, wat is de jouwe?   De Centrale Kraankindersstraat 2, 9000 Gent

2.3.5 Vlaamse Olympiades wetenschappen

Meer info en inschrijven.

    Herhalingen (zie maandberichten vorige maand)

  1. Plantentuin in Meise vraagt 'jonge pioniers':  je kan zoeken in de levende collectie van Meise. Je kan ook zoeken per plantenfamilie. Deze zal goed van pas komen om een uitstap naar de plantentuin voor te bereiden.
  2. Een wetenschapper in de klas en op bezoek bij de wetenschap
  3. Technopolis
  4. RVO-Society
  5. Vormingen en activiteiten georganiseerd door milieu-educatieve centra
  6. NME-zine
  7. Pl@ntNet
  8. Biotoopstudie van een vijver
  9. Biolinks
  10. Puzzelen voor biologie
  11. Inner Body
  12. Online flora
  13. Scientias.nl
  14. Lessenpakket rond erfelijkheid, evolutie,  kankeronderzoek, bloedgroepen... 
  15. Ekoli 
  16.  Interessant materiaal

Met vriendelijke groeten

De pedagogische begeleiders

Natuurwetenschappen eerste graad – aspecten levende natuur

Marijke Covens, J. Mehaudensstraat 25, 1600 Sint-Pieters-Leeuw – 02 377 19 29 –

marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen

Natuurwetenschappen eerste graad – aspecten niet-levende natuur

Natuurwetenschappen  en Wetenschappelijk werk

Stefaan Lamonte, Wijngaardstraat 123, 1703 Schepdaal - 02 377 03 41

stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen