Maandbericht Biologie oktober 2019

Beste leraren biologie en chemie, Natuurwetenschappen,

Beste collega’s,

Dit is het laatste maandbericht onder deze vorm, vanaf november 2019 starten wij met een nieuw concept.Je zal vanaf dan een maandbericht op uw interesse niveau en maat kunnen ontvangen. Meer nieuws hierover volgt tegen de herfstvakantie.

1       Vakgerichte info

1.1  Begeleiding wetenschappen: pedagogische begeleiders wetenschappen

Leraren en directeurs kunnen een beroep doen op de vakbegeleiding voor pedagogische en didactische thema’s zoals hulp in verband met de interpretatie en implementatie van leerplannen, leerlijnen, evaluatie, onderzoekscompetentie, informatie over de nodige didactische infrastructuur… voor het onderwijs in de biologie, chemie, fysica en natuurwetenschappen. 

Biologie       Marijke Covens    marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen  

Chemie        Stefaan Lamonte  stefaan.lamonte@katholiekonderwijsvlaanderen 

Fysica          Wim Peeters wim.peeters@katholiekonderwijs.vlaanderen 

Natuurwetenschappen

- Aspecten levende natuur        Marijke Covens, J. Mehaudensstraat 25, 1600 Sint-Pieters-Leeuw     marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen

- Aspecten niet-levende natuur  Stefaan Lamonte, Wijngaardstraat 123, 1703 Schepdaal       stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen    

Wetenschappelijk werk  Stefaan Lamonte, Wijngaardstraat 123, 1703 Schepdaal                              stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen

1.2  Begeleiding wetenschappen - specifieke werking

1.2.1  Vakdocumenten - maandberichten

Voor elk wetenschappelijk vak vind je de gepaste en vakgebonden informatie in twee verschillende types van documenten:

Vakdocumenten: zijn verschillende documenten die specifiek voor het vak zijn opgesteld en die algemene informatie en richtlijnen bevatten. Sommige documenten bevatten informatie specifiek voor het lopende schooljaar Link naar Vak- en studiegebied documenten 

Maandberichten volgen maandelijks en bevatten informatie voor aso, tso en bso studierichtingen die nieuw is.

1.2.2 Specifieke ondersteuning van de vakgroepwerking

Graag komen wij langs om samen met de vakgroep rond een specifiek thema of onderwerp te werken. Mail Bio  Mail chemie en natuurwetenschappen 

1.2.3 Materiaal

Voor heel wat onderwerpen hebben we veel materiaal verzameld. Wie toegang wil tot een van de dropboxen kan mailen om toegang te krijgen.

Voorbeeld: Dropbox evaluatie biologie 2de en 3de graad, Dropbox Evaluatie NW 1ste graad Mail Bio  Mail chemie en natuurwetenschappen

Wie materiaal wil delen kan dit ook via deze weg. Alvast bedankt.

1.2.4 Ondersteuning vakinhoud

Help! Ik ben geen bioloog!!! Moet (mag) je biologie geven en heb je geen opleiding of slechts een beperkte opleiding biologie. Voel je de nood aan een theoretisch ondersteuning van een welbepaald onderwerp neem dan contact op. We regelen dan wel een gepast aanbod. marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen 

Voel je de nood aan een theoretisch ondersteuning van een welbepaald wetenschappelijk onderwerp neem dan contact. We regelen dan wel een gepast aanbod.  Mail Bio  Mail chemie en natuurwetenschappen 

1.2.5 Netwerking en samenwerken rond een thema

Wie zin heeft om samen te werken rond een inhoudelijk of een didactisch thema en samen met collega's specifiek materiaal wil ontwikkelen kan ons contacteren. Wij ondersteunen de werking van deze lerende netwerken.      Mail Bio  Mail chemie en natuurwetenschappen  . Als je op zoek is naar oplossingen voor een specifiek onderwerp dan kan aansluiten bij een netwerkgroep. Voorbeeld: netwerkgroep biologie 3de graad  

1.4  Leerplannen  (raadpleeg vakdocumenten)

BIOLOGIE   Alle informatie betreffende de leerplannen biologie vind je bij de vakdocumenten. Raadpleeg

CHEMIE Alle informatie betreffende de leerplannen chemie vind je bij de vakdocumenten. Raadpleeg

1.5  Veilig experimenteren biologie en chemie

Voor demonstratie-experimenten en leerlingenexperimenten worden er ook tijdens de lessen biologie, chemie en natuurwetenschappen en bij de realisatie van de onderzoekscompetentie  talrijke chemische producten gebruikt. We dienen dus rekening te houden met mogelijke gevaren en risico’s. We dienen tijdens de lessen elementaire vaardigheden aan te leren in het kritisch, veilig en milieubewust omgaan met chemicaliën.

Gebruik van chemicaliën op school

Door een aanpassing van de wetgeving is er nogal wat onduidelijkheid ontstaan over het omgaan met chemicaliën op school voor demonstratie- en leerlingenproeven in de lessen wetenschappen/STEM. De Koninklijke Vlaamse Chemische Vereniging (KVCV) nam daarom het initiatief om de zogenaamde COS-brochure (Chemicaliën op school) te herwerken. Die brochure moet een houvast bieden voor leraren om de risico’s in te schatten bij experimenten in de klaspraktijk.

In de loop van de maand november stelt KVCV de vernieuwde brochure voor in Gent en Leuven. We brengen je op de hoogte van plaats en data zodra die bekend zijn.

Tijdens het tweede semester organiseren we nascholingen voor leraren wetenschappen tweede en derde graad rond het werken met de COS-brochure en het opmaken van een risicoanalyse. Voor de eerste graad organiseren we een afzonderlijke nascholing die specifiek focust op de noden binnen STEM en natuurwetenschappen.

Voor de nascholingen volgen nog concrete data en lesplaatsen en de mogelijkheid tot inschrijven.

1.3  Leerplannen (raadpleeg vakdocumenten)

BIOLOGIE

1.3.1 Leerplannen biologie aso

Alle informatie betreffende de leerplannen biologie vind je in vakdocumenten. 

1.3.2 Leerplannen natuurwetenschappen tso/kso 3de graad

Nieuwe leerplannen Natuurwetenschappen tso/kso werden ingevoerd in september 2017. Vakdocumenten. 

Afhankelijk van het abstractieniveau van de richting worden binnen tso/kso drie wetenschappelijke profielen onderscheiden. 

Inhoudelijke worden de biologische thema’s voorplanting, erfelijkheid en evolutie in elk leerplan verplicht. Deze thema's komen aan  bod in de ET 1 tot en met ET4 T.  Een aantal andere doelstellingen zit vervat in keuzethema's die aansluiten bij de specificiteit van de richting. Daarnaast zal elk leerplan een set van algemene doelstellingen bevatten die verwijzen naar de ET 5 en 6.

Het leerplan wordt gradueel ingevoerd. De scholen met Natuurwetenschappen gebruiken  dus sinds het schooljaar 2018-2019 ook in het tweede jaar van de derde graad tso/kso de nieuwe lessentabellen en leerplannen. 

De powerpoint van de leerplanvoorstelling staat samen met ondersteunend materiaal op een dropbox. Stuur  een mail naar  marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen  als  je toegang wil krijgen tot deze dropbox.

1.3.3  Leerplan BIOLOGIE sportwetenschappen

Nieuwe leerplannen Sportwetenschappen Biologie (fysica en sport)  werden ingevoerd in september 2017.
De scholen met aso SPORTWETENSCHAPPEN gebruiken  dus dit schooljaar 2018-2019 ook in het tweede jaar van de derde graad sportwetenschappen de nieuwe lessentabel en leerplannen. 

De powerpoint van de leerplanvoorstelling en van de ontmoeting in Mechelen staan samen met ondersteunend materiaal op een dropbox. Vraag je toegang tot de dropbox aan via  Mail 

In samenwerking met de universiteit Gent wordt er dit schooljaar een ondersteuningsaanbod aan geboden. Meer informatie hierover volgt.

De geplande ontmoeting van maandag 27 augustus is omwille van een te kleine opkomst niet kunnen doorgaan. Bij voldoende interesse kunnen we in de loop van het eerste trimester een overleg organiseren waarin we ervaringen uitwisselen over de realisatie van het leerplan in het eerste jaar van de derde graad sportwetenschappen. 

CHEMIE

1.3.4 Leerplan CHEMIE

Alle leerplannen chemie die op dit ogenblik van toepassing zijn vind je hier. Link.

1.4  Evaluatie 

Evaluatie : zit vaak in de focus van de doorlichting.
Bij de vakdocumenten vind je een aantal kijkwijzers en zelfreflectie documenten. Hiermee kan je eigen toetsen/taken op de belangrijkste kenmerken van een goede toets controleren: validiteit , lay-out, beheersingsniveau en natuurlijk de leerplandoelstellingen komen aanbod. Graag komen wij het werken met deze documenten toelichten op een vakvergadering.

Wie een aantal taken en toetsen doormailt kan toegang krijgen tot de dropbox waar we materiaal delen. Dit materiaal wordt niet door ons gecontroleerd…Dit doe ik samen met jullie op een vakvergadering.

En dan nog even dit: "Volgens de resultaten halen Vlaamse laatstejaarsleerlingen van het ASO wel degelijk de eindtermen voor spelling en woordsoorten, maar zinsontleding vormt vaak een probleem: er is sprake van een achteruitgang met 10 procent." Bron VRT Nieuws

Er wordt geklaagd dat leerlingen nonchalant zijn in hun schrijven. Ik denk dat het een normale zaak is dat we die nonchalance niet in de hand werken. Elke vakleraar is een leraar Nederlands. Maar wij evalueren leerplandoelstellingen Biologie/chemie en Natuurwetenschappen en geen leerplandoelstellingen Nederlands. Onze punten moeten een werkelijk en realistisch idee geven van wat de leerlingen van Biologie kennen en kunnen en in welke mate we de leerplandoelstellingen en ET hebben gerealiseerd. Het is dus niet aangewezen om schrijffouten, zelfs aan wetenschappelijke begrippen te sanctioneren. Ik vermoed, neen ik ben er zeker van, dat jullie vindingrijk genoeg zijn om dit op een andere manier op te lossen.

1.5  Jaarplan 2019-1920

zie maandberichten september 2019

1.6  Lesmateriaal voor biologie/chemie

1.6.1 Uitwisselen van Interessante websites :

Vraagje: Bij toeval of na lang zoeken vinden we vaak een goed, tot zeer goed fragment/animatie/oefening… over een biologisch/chemisch thema.

Wie geschikt materiaal vindt, mag of het materiaal of de link doorsturen. Vermeld onderwerp en jaar waarin je het gebruikt en ook hoe lang het fragment duurt.  Mail Bio   Mail chemie en natuurwetenschappen .

Idee:  Leerlingen zijn vaak veel beter in het zoeken en vinden van mooie en geschikte animaties. Vraag hen waarom de ene animatie het onderwerp beter illustreert dan de andere? Zo analyseren en verwerken zij de leerinhoud zonder het eigenlijk te beseffen.

1.6.2  Materiaal chemie, biologie en natuurwetenschappen

1.6.2.1 Klimaatoplossingen uitgelegd   Lezingenreeks Klimaatoplossingen uitgelegd.

1.6.2.2 Wetenschappelijke illustraties   https://www.flickr.com/photos/nihgov/sets/72157656657569008 

1.6.2.3  GGO's aan herziening toe  Brochure 

1.6.2.4 DNA overal: 16 redenen waarom DNA belangrijk is in jouw leven. Deze brochure kan je downloaden  Ze is een geod uitgangspunt voor alle leerinhouden van het 6de jaar biologie

1.6.2.5  Burgerwetenschapsproject  ‘INSECT, VRIEND OF VIJAND?’ (INVRIVI)- ontlenen van STEM koffers

Meer informatie over ons project kan u terugvinden op onze website www.hogent.be/invrivi.

Leerkrachten basis- en secundair onderwijs, kunnen via onze website gratis STEM-koffers ontlenen om samen met hun klas de wondere wereld van de insecten te verkennen. Hiernaast worden vrijblijvende Teach-the-teacher sessies georganiseerd waar leerkrachten hun kennis rond het nut van insecten verbreden en informatie verkrijgen over de inhoud en werking van de STEM-koffers.

1.6.2.6 ICT tool bodemprofielen  https://virtueleboring.dov.vlaanderen.be/virtueleboring/kaart

1.6.2.7 ResourCity

De nieuwste augmented reality game app waarmee je al wandelend bijleert over chemie en technologie. En op een originele manier ontdekt welke materialen er in je stad of gemeente zijn. Meer info.

2       Aanbod nascholingen

2.1         Vormingsaanbod regio Mechelen-Brussel

Het nascholingsaanbod van Mechelen-Brussel kan je raadplegen via www.nascholing.be > Aanbod > regio Mechelen-Brussel > secundair onderwijs.

2.1.1    Aanvangsbegeleiding  door de pedagogische begeleiding voor  Beginnende  leraars in regio Mechelen-Brussel

Als nieuwe leraar kan je voor ondersteuning terecht bij je vakbegeleider. Jouw school heeft de mogelijkheid om je hiervoor in te schrijven. Eens ingeschreven  nemen wij met jou contact op om een afspraak te maken voor een persoonlijk coachingsgesprek in jouw school. 

inschrijven kan via deze rechtstreekse link.

2.1.2 Voorstelling van het nieuwe leerplan Natuurwetenschappen voor de A-stroom (herhaling 2019)

Op donderdag 3 oktober 2019 in Mechelen  van 14.00 tot 16.00 Link 

2.1.3 Voorstelling van het nieuwe leerplan Natuur en ruimte voor de B stroom (herhaling 2019)

Op donderdag 3 oktober 2019 in Mechelen van 16.00 tot 18.00 Link

2.1.4 Taalgericht vakonderwijs TVO in de biologie 

Op woensdag 16 oktober 2019 (schooljaar 2019-2020)  plannen we (samen met de taalcoördinatoren) een werkwinkel  over hoe we taalondersteuning kunnen bieden, hoe we van lees- en schrijfkaders kunnen gebruiken in de biologie. Het zaakvak biologie is een talig vak. We gebruiken moeilijke en abstracte begrippen en plaatsen deze in kleurrijke teksten en bij afbeeldingen. We werken met mooie bronnen, maar die zijn niet altijd zo leesbaar voor onze leerlingen. We verwachten van hen dat ze met de opgedane kennis en vaardigheden een heldere wetenschappelijke redenering kunnen neerschrijven of presenteren, wat voor velen een hele uitdaging is. Hoe kunnen we het  denken van onze leerlingen in deze levenswetenschap zo taalkrachtig mogelijk ondersteunen. 

We gaan op zoek naar welke werkvormen je kan gebruiken om taal te integreren zonder onze  leerplandoelen biologie/natuurwetenschappen te verwaarlozen, zonder in tijdnood te komen? En hoe evalueer je deze talige doelen?

Inschrijven kan via Link

2.1.5 Werkwinkels rond Evalueren van vaardigheden, Goede onderzoeksvraag en hypothese stellen, STEM beroepen

Woensdag 13 november 2019  in Leuven. De drie werkwinkels worden gelijktijdig gegeven en 2 maal herhaald. Inschrijven kan volgens volgende link

2.1.6 Onderzoekend leren en leren onderzoeken in chemie 2° graad 

Op woensdag  20 november 2019 in Mechelen Link

2.1.7 Netwerkgroep biologie 3e graad 

Op 27 november 2019 van 14.00 tot 17.00 in Mechelen. Inschrijven

2.1.8 Lerende netwerkgroep Natuurwetenschappen 1° graad A-stroom

Op woensdag 15 januari 2020 van 14.00 tot 16.00 Link

2.1.9 Lerende netwerkgroep Natuur en ruimte 1° graad B-stroom

Op woensdag 15 januari 2020 van 14.00 tot 16.00 Link

2.1.10 Leerplanvoorstelling van het leerplan wetenschappen in de basisoptie moderne talen - wetenschappen in de A- stroom van de eerste graad.

Op woensdag 4 maart 2020 van 14.00 tot 16.00 in Mechelen Link 

2.1.11 Voorstelling en toelichting bij de basisoptie wetenschappen en sport voor wetenschapsleerkrachten en leerkrachten lichamelijke opvoeding uit de eerste graad van het secundair onderwijs.

Op woensdag 4 maart 2020 van 14.00 tot 16.00 in Mechelen  Link 

Deze sessie wordt verdeeld in 3 groepen:  een deel voor leraars die het deel  LO zullen geven, een deel specifiek voor LO leraars die ook het deel natuurwetenschappen zullen opnemen, een deel voor de leraars die enkel natuurwetenschappen geven. De samenwerking tussen de disciplines komt hier ook aan bod. Spreek met de collega LO af om samen te komen.

2.2.1   Netwerkgroep biologie 2e graad

De stuurgroep 2e graad is nog steeds niet gestart bij gebrek aan interesse. Wie toch wil mee werken aan de opstart en de organisatie kan dit via een mail naar    Mail Bio       en  Mail chemie en natuurwetenschappen

2.2.2 Netwerkgroep Sportwetenschappen

Wie interesse heeft om nog eens samen te komen voor biologie in sprotwetenshappen kan mailen naar marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen   

2.2         Extern aanbod

2.2.1    Vormingsaanbod andere regio's Katholiek Onderwijs Vlaanderen

Natuurwetenschappen en Aardrijkskunde van 8 mei 2019 in Gent en van 22 mei 2019 in Mechelen  wordt herhaald in Brugge op 25 september 2019   

Inschrijving kan via de website https://www.eekhoutacademy.be/nascholingen 

2.2.2    Nascholingen Pedic (Gent) -      Voor meer informatie kan je terecht op de website http://www.pedic.be

2.2.3    Nascholingen KHLim (Hasselt) - Kijk naar de website: https://www.ucll.be/

2.2.4    Nascholingen VUB - Kijk naar http://www.vub.ac.be/IDLO

2.2.5    Nascholingen KUL    Kijk naar de website van LUCON: http://www.kuleuven.be/samenwerking/lucon/ 

2.2.6    Nascholingen CNO (Antwerpen) - Voor meer informatie kan je terecht op de website http://www.ua.ac.be

2.2.7    Nascholingen wetenschappen Ugent  https://www.ugent.be/we/nl/diensten/ipvw-ices/aanbod/leerkrachten 

Biologie:  Hot Science, Cool Technology: de nieuwste trends in genoom engineering (wo 4/12/19), Mitose en Meiose (wo 22/1/20), Nieuwe inzichten in de evolutie van de mens en toepasbare werkvormen (di 28/1/20), Vernieuwende practica in de biologie (wo 29/1/20)

Chemie : Demonstratieproeven voor de tweede graad (wo 16/10/19);Activerende werkvormen in de lessen chemie (wo 29/1/20);Veiligheid in het Chemielokaal (wo 11/3/20); Demonstratieproeven voor de 3e Graad (wo 18/3/20)

2.2.8 Nascholing  hogeschool Odisee

Aan de hoge school Odisee loopt een project: "Hoe kan je vanuit wetenschappelijke vakken ingaan op levensbeschouwelijke vragen?" Op maandag 30 september 2019 organiseert men een studienamidddag. Via deze link : Via deze LINK vind je meer info.

2.2.8 Vormingen en activiteiten georganiseerd door milieu-educatieve centra

De drie Vlaamse Kennis- en Vormingscentra voor Natuur en Milieu van het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, beter gekend als De Helix, De Vroente en De Nachtegaal, hebben hun krachten gebundeld. Een ruim en gevarieerd aanbod aan vormingen en activiteiten is het aantrekkelijke resultaat.

Je vindt op de websites ook een educatief aanbod voor het secundair onderwijs. Met dit aanbod willen de centra ideeën aanbieden om op een boeiende manier praktijkgerichte activiteiten op te zetten.

Indien je een zinvolle invulling zoekt voor een studiedag, een vorming in het kader van Milieuzorg Op School, een milieudag, een activiteit voor leerkrachten, natuurouders, dan vind je onder het item vormingen zeker ideeën. 

De workshops worden op vraag aangeboden op een locatie naar keuze. De syllabus en de verplaatsingskosten van de lesgever worden aangerekend. Een vorming in één van de centra is gratis.

De brochures met het educatieve aanbod van het PIME voor het komende schooljaar kan je aanvragen via de website. 

3       Varia

3.1  25ste Vlaams congres van leraars wetenschappen

 Dit jaar gaat het 25° Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen door op zaterdag 16 november 2019 te Leuven. Campus Arenberg III - Heverlee   Celestijnenlaan 200 - Gebouw F

Inschrijven kan vanaf donderdag 5 september 2019, de inhoud is te raadplegen vanaf 1 september 2019.

Meer info via www.congreswetenschappen.be 

3.2  Vlaamse Olympiades wetenschappen

Meer info en inschrijven.

3.3 Dag van de Maakbare Mens op 12 oktober 2019 

DNA beheerst het wetenschapsnieuws. Dankzij een nieuwe techniek kunnen we nu met eenvoudig knip- en plakwerk genen veranderen. Bij zwangere vrouwen wordt sinds een paar jaar standaard en met terugbetaling getest of hun kind het syndroom van Down heeft. Bedrijven verleiden ons met DNA-testen en de belofte je te vertellen hoeveel procent Viking-bloed er door je aderen stroomt. De Vlaamse overheid lanceert een DNA-databank zodat mensen onbekende familieleden kunnen opsporen.

Wat moeten we hier allemaal van denken? Winnen we hiermee de strijd tegen genetische ziekten? Of zullen we ons net meer zorgen maken over onze gezondheid? En zal de drang naar perfectie ons verlammen?

Kom op de Dag van De Maakbare Mens te weten hoe nieuwe genetische technologieën onze gezondheid en ons leven beïnvloeden. Experts geven je graag hun mening, wat is de jouwe?   De Centrale Kraankindersstraat 2, 9000 Gent

3.4  Plantentuin in Meise vraagt 'jonge pioniers'

Plantentuin van Meise is in de prijzen gevallen. De Plantentuin kreeg van de Internationale Vereniging van Botanische Tuinen een speciale erkenning voor zijn unieke verzameling levende planten en  is voortaan een "Advanced Conservation Practitioner". Hij kreeg die erkenning van de Botanic Gardens Conservation International (BGCI) na een diepgaand onderzoek van onder meer de conservatiewaarde van de levende collecties, het wetenschappelijk onderzoek, de opleiding en specialisatiegraad van het personeel, de geleverde inspanningen voor educatie en bewustmaking en het naleven van de internationale conventies.De   In haar rapport looft de Internationale Vereniging ook het wetenschappelijk onderzoek en de specialisatiegraad van het personeel. De Plantentuin in Meise bij Brussel bewaart meer dan 1000 plantensoorten die nergens anders ter wereld bewaard worden.

Momenteel zijn ze volop bezig met een project rond invasieve soorten, genaamd 'Groene Pioniers'. Dat project richt zich tot verschillende doelgroepen, en één luikje, het luik 'Jonge Pioniers' richt zich tot leerlingen van de 2de graad secundair onderwijs van sterk wetenschappelijke richtingen. Op 12 juni (namiddag) organiseren we een infomoment om scholen (vooral uit de ruime buurt van de Plantentuin) warm te maken om deel te nemen gedurende het schooljaar 2019 - 2020.

Je vindt de flyer en de informatie samen met een inschrijvingsformulier.op de website www.groenepioniers.be

3.5   Een wetenschapper in de klas en op bezoek bij de wetenschap

  • Aanbod KUL: Misschien bent u al vertrouwd met Scientist@School? U kan een wetenschapper uitnodigen voor een les in uw klas of een lezing voor de hele school. Het vernieuwde aanbod vindt u via de website. Het aanbod verandert geregeld, het loont wellicht de moeite om af en toe eens te kijken.
  • Aanbod VUB: Bezoek de VUB- campus met je klas. (Of volg een workshop of nascholing op maat) Zin in een klasactiviteit als aanvulling op je les? 
  • Ook op www.wtnschp.be vind je informatie.
  • Open biolab Brussels  : Het Open Biolab Brussels is een initiatief van de opleiding Biomedische Laboratoriumtechnologie van de Erasmushogeschool Brussel. Het Open Biolabo Brussels zet  elke donderdagavond van 18u tot 21u30 zijn deuren open (tijdens de lesweken).

3.6  Gratis downloadbare educatieve pakketten

3.6.1 Wetenschap en techniek

Wil je je leerlingen warm maken voor techniek en wetenschap? RVO-society bied je onderwijspakketten en bijbehorende nascholingen aan.

3.6.2 Technopolis

Technopolis heeft tal van educatieve pakketten over diverse thema’s voor verschillende wetenschapsvakken: biologie (planten, het menselijk lichaam . . . ), chemie (alcohol…). Deze pakketten gratis te downloaden op de website

3.6.3  Website Sensoa

De website van sensoa  ondersteunt leraars bij de relationele en seksuele vorming van kinderen en jongeren. Je vindt er nieuws, tips, achtergrond én een uitgebreid overzicht van vormingen en meer dan 1.000 leermiddelen.

3.6.4   Meeting of Minds for Youth (MOM4Y)

Ook dit schooljaar wordt het schoolproject over de hersenen voor de tweede en de derde graad verder gezet. Rond het thema ‘Ambitieuze neuronen’ is er opnieuw een lessenpakket, een wedstrijd en een slothappening voorzien.
Midden september is er een infosessie voor leraren.

Info en reservatie via 0496 29 71 07 of info@breinwijzer.be- www.breinwijzer.be.

3.6.5 Lessenpakket rond erfelijkheid, evolutie,  kankeronderzoek, bloedgroepen..... 

De Praktijk bedacht, ontwikkelde en produceerde zestien jaar lang onderwijsmateriaal, zowel op eigen initiatief als in opdracht. De Praktijk is officieel gestopt. Je kan het materiaal echter terugvinden  op MEMO , Learnbeat   en ook via Bioplek.

3.6.6 Ekoli 

Brengt wetenschappen in de praktijk voor kansengroepen, jongeren van 6 tot 18 jaar en leerkrachten, via praktische en moderne workshops op maat. De vzw wordt gedragen door een jong team van vrijwilligers, dat zich inzet voor de promotie van biowetenschappen in en naast het onderwijs.

3.6 Interessante websites/apps

3.6.1 De Redactie

Via www.deredactie.be kan je heel wat interessant materiaal vinden om een les te starten en de artikels kunnen ook gebruikt worden in toetsen en examens. Met dank aan collega Inge Verhelst voor deze tip.

Via de volgende link kom je aan de weet hoe je ook zonder internet een filmpje kan  downloaden:  http://ict-vijver.blogspot.be/2013/06/een-filmpje-van-deredactie-downloaden.html

3.6.2 SETOC opdracht

Drie goede filmfragmenten om te gebruiken bij het aanbrengen van een topic voor een onderzoeksopdracht : fragment 1 en fragment 2fragment 3   

3.6.3  Website van Science Books Online 

Hier kan kan je honderden biologieboeken gratis downloaden of via het scherm raadplegen. Het aanbod is zo gevarieerd als het groot is: je vindt er zowel boeken over het skelet van zoogdieren, gepubliceerd op het einde van de 19e eeuw, als werken over DNA-replicatie daterend van 2016. LINK

3.6.4 De Engelse website  Nuffield Foundation

heeft in samenwerking met The Society of Biology een hele reeks biologische practica online gezet. Elk experiment is voorzien van een handleiding voor de leerkracht en opdrachtenbladen voor de leerlingen. Dit alles kan gedownload worden vanaf hun website

3.6.5 XperiBIRD.be 

kende een vliegende start tijdens het eerste schooljaar 2016-2017, ook 2017-2018 was succesvol en de organisatoren hopen op een even succesvolle derde edititie. Het  educatief netwerk geeft aan lagere en secundaire scholen in heel België gratis nestkastjes, waarin een door een nanocomputer gestuurde camera steekt. Hiermee kunnen de leerlingen toekijken hoe het er in mezennesten aan toe gaat. Voor de volgende editie kan je nu al inschrijven.

3.6.6 Waterweetjes

3.6.7 Bijen en wepsen -   Insecten tellen en scannen (app)

  • De controverse rond Roundup is elke dag de media.  Europa keurde het gebruik voor 5 jaar goed voor landbouwer en andere professionelen. Een nieuw pesticide dient zich aan maar blijkt al even veel invloed te hebben op de bijenpopulaties.  Dit kan een interessant discussieonderwerp zijn en een manier om aan de onderzoekscompetentie te werken. Pesticiden desoriënteren de honingbijen waardoor ze hun volk niet terugvinden en sterven. Bijen zijn cruciaal voor de voedselproductie. 84 procent van de gewassen heeft bijen nodig voor de bestuiving. 'More than honey' voert je naar de fascinerende en poëtische wereld van de bijen. Op www.morethanhoney.be staat een pedagogisch dossier i.v.m. deze problematiek.
  • Eén van de meest gehoorde zinnen deze zomer 'Er zijn veel wespen'. De wesp is een ongenode gast op ieder zomerfeestje. Hij vliegt in de drank, snoept van de tafel, is ontzettend volhardend en kan lelijk steken. Voor veel mensen zijn wespen serieuze pretbedervers. Maar wat weten we nu echt van deze insecten? Duiding bij 5 populaire misvattingen over wespen en tips voor een zorgeloze wespenmaand. Weetjes over wespen  
  •  ​Wat je kent, zie je liever. En wat je liever ziet, wil je niet snel vertrappelen. Er is dus nagedacht over de app die Natuurpunt lanceert. In navolging van Nederland hoopt Natuurpunt dat we met onze smartphone massaal insecten scannen en tellen. De app ObsIdentify (voorlopig enkel voor Android) is een ‘digitale entomoloog’, of insecten-wetenschapper: op basis van een foto vindt ze binnen enkele seconden de naam van een insect – zoals Shazam dat doet voor muzieknummers. Dat is nuttiger dan je denkt. ‘Insecten zijn de meest diverse diergroep op aarde, met soorten die als twee druppels water op elkaar gelijken’, zegt Hendrik Moeremans (Natuurpunt). De app herkent al 1.248 soorten nachtvlinders en 41 lieveheersbeestjes, maar ook dagvlinders, libellen en wantsen. Alle scans komen automatisch terecht op waarnemingen.be, de grootste natuurdatabank in ons land. 

3.6.9 Websites met gevarieerd materiaal 

  • Universiteit van Vlaanderen naar analogie universiteit van Nederland. Op 30 september is  de Universiteit van Vlaanderen officieel van start gegaan. Bedoeling is om jaarlijks honderd colleges van professoren aan te bieden via het internet, radio en tv. Daarvoor werken de vijf Vlaamse universiteiten samen met Knack en VRT. De moeite waard en zeker bruikbaar in de klas.

  • Webtool rond klimaat verandering

  • Via de volgende link kom je aan de weet hoe je ook zonder internet een filmpje kan  downloaden:  http://ict-vijver.blogspot.be/2013/06/een-filmpje-van-deredactie-downloaden.html 

  • Amoeba sisters filmpjes: gek en leuk
  • Kennislink 
  • Scholierenwerkstukken  https://www.scholieren.com/nederlands
  • simulatie van natuurlijke selectie https://phet.colorado.edu/nl/simulation/natural-selection
  • Voederbollen beïnvloeden evolutie van de koolmees  https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/voederbollen-beinvloeden-evolutie-van-de-koolmees
  • Shazam voor natuurfanaten: app herkent bloemen, planten en insecten   https://www.inaturalist.org/pages/seek_apphttps://www.inaturalist.org/pages/seek_app 
  • Puzzelen voor biologie : Op de website BIOPUZZEL vind je honderden kruiswoordpuzzels, meerkeuzevragen en invuloefeningen over alle mogelijke biologische onderwerpen. Eens een leuk alternatief voor een toets!
  • Inner Body: een uitgebreide reeks mogelijkheden om het menselijk lichaam te verkennen vind je op de Amerikaanse website Inner Body. Alles is zeer verzorgd en met een mooie lay out. De leerlingen zullen het interactief karakter van de website zeker op prijs stellen. 
  • Online flora: nu de natuur weer volop ontwaakt is het misschien de gelegenheid om met de leerlingen enkele lentebloeiers te determineren. Dit kan op hun niveau moeiteloos met de Flora van Nederland, die toelaat op een eenvoudige manier meer dan 500 planten op naam te brengen. Dat het gros van de beschreven planten ook in België voorkomt is natuurlijk mooi meegenomen!
  • Scientias.nl: op Scientias.nl vindt u het laatste nieuws over wetenschap, oftewel over astronomie, ruimtevaart, technologie, fysica, gezondheid, psychologie, biologie, weer, klimaat en geschiedenis. In Nederland en België is Scientias.nl de grootste populair wetenschappelijke nieuwssite (bron: STIR). Iedere dag selecteert men de beste papers en werkt men die uit tot nieuwsartikelen. Men heeft connecties met veel wetenschappers en universiteiten in binnen- en buitenland en men weet daarom meteen als een paper in een wetenschappelijk vakblad wordt gepubliceerd. Men publiceert alleen nieuws dat in een wetenschappelijk vakblad staat.
  • Ing. ON TOUR: Hoe wordt ons drinkwater gezuiverd? Kunnen we zelf biodiesel maken? Wat is het verschil tussen het ruime aanbod van kunststoffen? Hoe kunnen we DNA onderzoeken? Wenst u antwoord op deze wetenschappelijke vragen? Schrijf je dan snel in voor één van onze boeiende workshops die UGent Campus Kortrijk organiseert binnen de vakken biochemie-chemie-milieukunde. 
  • bozemanscience.com 
  • DNA from the beginning 
  • chemie experimenten

Met vriendelijke groeten,

De pedagogische begeleider biologie, chemie en natuurwetenschappen

Marijke Covens    marijke.covens@katholiekonderwijs.vlaanderen

 Stefaan Lamonte  stefaan.lamonte@katholiekonderwijs.vlaanderen